Czy kierowca ciężarówki wkrótce stanie się zbędny? Europa rozpoczyna wielkie testy autonomicznego transportu

Przez dekady kierowca był nieodłącznym elementem każdej ciężarówki. Teraz jednak Europa stawia kolejny krok w kierunku transportowej rewolucji. Ministrowie transportu 18 państw Unii Europejskiej, w tym Polski, podpisali wspólną deklarację dotyczącą utworzenia transgranicznych stref testowych dla pojazdów autonomicznych. Oznacza to, że już w najbliższych latach na europejskich drogach możemy zobaczyć ciężarówki poruszające się bez udziału kierowcy.

Podpisana w Luksemburgu deklaracja ma stworzyć wspólne warunki do testowania i wdrażania autonomicznych pojazdów w różnych krajach Unii Europejskiej. Dotychczas każdy kraj rozwijał podobne projekty na własnych zasadach, co utrudniało prowadzenie międzynarodowych przewozów.

Nowa inicjatywa ma to zmienić. Państwa członkowskie będą wspólnie opracowywać procedury homologacji, wydawania zezwoleń oraz zasady dopuszczania autonomicznych pojazdów do ruchu. Celem jest stworzenie jednolitego rynku dla technologii autonomicznej jazdy.

Czy kierowca będzie jeszcze potrzebny?

To pytanie zadaje sobie dziś cała branża transportowa. Odpowiedź brzmi: jeszcze przez długi czas tak, ale jego rola będzie się zmieniać.

Obecnie większość rozwijanych autonomicznych ciężarówek wymaga obecności kierowcy bezpieczeństwa, który może przejąć kontrolę nad pojazdem w sytuacji awaryjnej. Jednak celem producentów jest osiągnięcie pełnej autonomii, czyli możliwości wykonywania przewozów bez człowieka za kierownicą.

Najbardziej prawdopodobny scenariusz zakłada, że autonomiczne ciężarówki najpierw przejmą obsługę długich tras autostradowych. To właśnie tam ruch jest najbardziej przewidywalny, a warunki sprzyjają wykorzystaniu zaawansowanych systemów sztucznej inteligencji.

W efekcie kierowcy mogą zostać przesunięci do obsługi pierwszego i ostatniego odcinka transportu, czyli dojazdu do magazynów, terminali i centrów logistycznych.

Nieprzypadkowo w centrum europejskiego projektu znalazły się przewozy towarowe i logistyka. Branża od lat zmaga się z niedoborem kierowców, rosnącymi kosztami pracy oraz koniecznością zwiększania efektywności transportu.

Autonomiczne ciężarówki mogłyby pracować praktycznie przez całą dobę, ograniczając przestoje związane z czasem pracy kierowców. Oznaczałoby to szybsze dostawy, niższe koszty operacyjne oraz większą przewidywalność łańcuchów dostaw.

Eksperci wskazują jednak, że pełna automatyzacja nie nastąpi z dnia na dzień. Przez wiele lat na drogach będą funkcjonować jednocześnie pojazdy tradycyjne i autonomiczne.

Europa chce dogonić światowych liderów

Unia Europejska nie ukrywa, że chce zwiększyć konkurencyjność swojego przemysłu wobec Stanów Zjednoczonych i Chin, gdzie testy autonomicznych ciężarówek prowadzone są już od kilku lat.

W deklaracji znalazły się nawet zapisy wskazujące na preferowanie europejskich technologii, komponentów i rozwiązań, jeśli będzie to ekonomicznie uzasadnione. Ma to pomóc w budowie silnego rynku autonomicznej mobilności opartego na europejskich firmach i innowacjach.

20 milionów euro na start

Pierwszym wsparciem dla projektu będzie finansowanie z programu „Łącząc Europę”. Na 2026 rok przewidziano 20 mln euro na rozwój infrastruktury cyfrowej niezbędnej do funkcjonowania pojazdów autonomicznych.

Środki zostaną przeznaczone między innymi na inteligentne systemy transportowe, komunikację pojazdów z infrastrukturą oraz rozwiązania umożliwiające prowadzenie testów na dużą skalę.

Rewolucja bliżej, niż się wydaje

Choć autonomiczne ciężarówki bez kierowcy nadal wydają się futurystyczną wizją, decyzja 18 państw UE pokazuje, że Europa przechodzi od eksperymentów do realnych przygotowań do wdrożenia tej technologii.

Czy kierowca ciężarówki zniknie całkowicie? W najbliższych latach raczej nie. Jednak jego rola może stopniowo ewoluować z osoby prowadzącej pojazd do operatora nadzorującego zautomatyzowany transport.

Jedno jest pewne – rozpoczęte właśnie europejskie testy mogą być początkiem największej zmiany w transporcie drogowym od czasu pojawienia się nowoczesnych ciężarówek.